पाकिस्तान-अफगाणिस्तान ओपन वॉर: एअरस्ट्राइक, ऑपरेशन गझब लिल हक आणि दक्षिण आशियावर मोठा परिणाम

पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तान यांच्यातील तणाव आता उघड संघर्षात बदलला आहे. फेब्रुवारी २०२६ मध्ये पाकिस्तानचे संरक्षण मंत्री ख्वाजा मुहम्मद आसिफ यांनी ओपन वॉर जाहीर केल्याने परिस्थिती अधिक गंभीर झाली आहे. काबूल, कंधार आणि पक्तिया या भागांवर एअरस्ट्राइक झाल्याच्या बातम्या समोर आल्या आहेत. दोन्ही देशांमधील संबंध आता अत्यंत तणावपूर्ण स्थितीत आहेत.

सीमेवरील चकमकी, ड्रोन हल्ले आणि दोन्ही बाजूंचे मृत्यूचे दावे यामुळे हा संघर्ष केवळ दोन देशांपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. दक्षिण आशियातील स्थैर्यावर याचा मोठा परिणाम होऊ शकतो अशी भीती व्यक्त होत आहे. रमजान महिन्यात हा संघर्ष सुरू झाल्याने अनेकांकडून चिंता व्यक्त केली जात आहे.

Key Takeaways

• पाकिस्तानने अफगाणिस्तानवर एअरस्ट्राइक करत ओपन वॉर जाहीर केले
• ऑपरेशन गझब लिल हक अंतर्गत काबूल, कंधार, पक्तिया येथे हल्ले
• पाकिस्तानचा दावा २७४ तालिबानी ठार, अफगाणिस्तानने नागरिकांच्या मृत्यूचा आरोप
• सीमेवर ड्रोन आणि बॉर्डर पोस्टवर हल्ले
• संयुक्त राष्ट्र, इराण, चीन, रशिया आणि युरोपियन युनियनकडून संवादाची मागणी
• X वर युद्धाबाबत तीव्र प्रतिक्रिया आणि मतमतांतरे
• सध्या पूर्ण प्रमाणात ग्राउंड इन्व्हेझन नाही, पण हवाई आणि सीमावर्ती संघर्ष सुरू

कालानुक्रमिक घटनाक्रम

वेगाने बदलणाऱ्या परिस्थितीत घटनांचा क्रम समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. खालील तक्त्यात प्रमुख घटनांचा आढावा दिला आहे.

तारीख	मुख्य घटना
21 ते 22 फेब्रुवारी 2026	पाकिस्तानने नंगरहार, पक्तिका आणि खोस्त येथे संशयित TTP कॅम्पवर एअरस्ट्राइक केल्या
24 ते 26 फेब्रुवारी	सीमावर्ती चकमकी वाढल्या, तालिबानने काही पाकिस्तानी पोस्ट्सवर हल्ल्याचा दावा केला
27 फेब्रुवारी	ऑपरेशन गझब लिल हक सुरू, काबूल, कंधार, पक्तिया येथे हल्ले
27 फेब्रुवारी रात्री	ख्वाजा मुहम्मद आसिफ यांनी ओपन वॉर जाहीर केले
28 फेब्रुवारी	संयुक्त राष्ट्र आणि इतर देशांनी संवादाचे आवाहन केले

हा घटनाक्रम पाहता संघर्ष हळूहळू वाढत गेला आणि अखेरीस उघड युद्धाच्या घोषणेत बदलला.

संघर्षाची पार्श्वभूमी काय आहे?

ऑक्टोबर २०२५ मध्ये झालेल्या सीजफायरनंतर काही काळ शांतता होती. मात्र पाकिस्तानने आरोप केला की अफगाणिस्तानातील तालिबान सरकार Tehrik i Taliban Pakistan या गटाला आश्रय देत आहे. पाकिस्तानच्या सीमावर्ती भागात झालेल्या हल्ल्यांनंतर पुन्हा तणाव वाढला.

पाकिस्तानच्या मते TTP गट पाकिस्तानमध्ये दहशतवादी कारवाया करत आहे. या गटाविरुद्ध कारवाई करण्यासाठी अफगाणिस्तानकडून अपेक्षित सहकार्य मिळत नाही असा पाकिस्तानचा आरोप आहे. अफगाणिस्तान मात्र हे आरोप नाकारत आहे.

ऑपरेशन गझब लिल हक म्हणजे काय?

पाकिस्तानने जाहीर केले की ऑपरेशन गझब लिल हक म्हणजे न्यायासाठी क्रोध. गझब म्हणजे क्रोध आणि लिल हक म्हणजे न्यायासाठी असा अर्थ सांगितला जात आहे. पाकिस्तानच्या मते हे ऑपरेशन दहशतवादी ठिकाणांवर मर्यादित कारवाई आहे.

पाकिस्तानने दावा केला की २२ लष्करी लक्ष्यांवर हल्ले करण्यात आले. काही ब्रिगेड मुख्यालय आणि शस्त्रसाठा नष्ट केल्याचे सांगितले गेले. काबूल, कंधार आणि पक्तिया या भागांमध्ये एअरस्ट्राइक झाल्याचा दावा आहे.

पाकिस्तानचा दावा

घटक	पाकिस्तानचा दावा
हल्ल्यांची संख्या	२२ लक्ष्य
तालिबानी मृत्यू	२७४
जखमी	सुमारे ४००
स्वतःचे नुकसान	१२ सैनिक

अफगाणिस्तानचा दावा

मुद्दा	अफगाणिस्तानची भूमिका
नागरिकांचा मृत्यू	नागरी बळी झाल्याचा आरोप
लष्करी नुकसान	कमी नुकसान असल्याचा दावा
पुढील भूमिका	संवादाची तयारी

दोन्ही बाजूंच्या आकड्यांमध्ये मोठा फरक आहे. स्वतंत्र पडताळणी झालेली नाही. त्यामुळे वास्तविक नुकसान किती झाले हे स्पष्ट नाही.

ख्वाजा मुहम्मद आसिफ यांचे वक्तव्य

ख्वाजा मुहम्मद आसिफ यांनी X वर स्पष्ट शब्दांत सांगितले की आमचा संयम संपला आहे. आता हे आमच्यात आणि तुमच्यात उघड युद्ध आहे. या वक्तव्यानंतर परिस्थिती आणखी तणावपूर्ण झाली.

त्यांचे विधान पाकिस्तानमधील राजकीय संदेश म्हणूनही पाहिले जात आहे. देशांतर्गत दबाव आणि सीमावर्ती हल्ल्यांच्या पार्श्वभूमीवर कठोर भूमिका घेणे आवश्यक होते असे काही विश्लेषक मानतात.

आंतरराष्ट्रीय प्रतिक्रिया

संयुक्त राष्ट्रांचे महासचिव António Guterres यांनी हिंसाचाराबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे. त्यांनी तातडीने संवाद आणि तणाव कमी करण्याचे आवाहन केले आहे. नागरिकांच्या सुरक्षिततेवर भर देण्यात आला आहे.

इराण, चीन, रशिया आणि युरोपियन युनियन यांनीही मध्यस्थीची तयारी दर्शवली आहे. या संघर्षाचा प्रादेशिक स्थैर्यावर परिणाम होऊ शकतो अशी भीती व्यक्त होत आहे. अमेरिका देखील परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहे.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump यांनी पाकिस्तानचे कौतुक केले असल्याचे वृत्त आहे. त्यांनी पाकिस्तान आपल्या सुरक्षेसाठी कारवाई करत आहे असे म्हटले आहे. मात्र थेट लष्करी हस्तक्षेपाबाबत स्पष्ट भूमिका जाहीर केलेली नाही.

भारतासाठी आणि दक्षिण आशियासाठी परिणाम

हा संघर्ष भारतासाठीही महत्त्वाचा आहे. भारत पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तानमधील घडामोडींवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहे. सीमावर्ती अस्थिरतेमुळे दहशतवादी हालचाली वाढण्याची शक्यता असते.

दक्षिण आशियातील व्यापार मार्गांवर परिणाम होऊ शकतो. निर्वासितांची संख्या वाढण्याची शक्यता आहे. आर्थिक संकटातून जात असलेल्या पाकिस्तानसाठी हा संघर्ष अधिक ताण निर्माण करू शकतो.

अफगाणिस्तानमध्ये आधीच मानवीय परिस्थिती गंभीर आहे. अन्नटंचाई आणि बेरोजगारी वाढलेली आहे. या संघर्षामुळे सामान्य नागरिकांवर अधिक परिणाम होऊ शकतो.

मराठी माध्यम आणि X वरील प्रतिक्रिया

मराठी वृत्तवाहिन्यांनी खुल्लमखुल्ला युद्ध असे मथळे दिले आहेत. सोशल मीडियावर विविध प्रतिक्रिया दिसत आहेत. काही जण पाकिस्तानच्या निर्णयावर टीका करत आहेत. काही जण अफगाण नागरिकांसाठी सहानुभूती व्यक्त करत आहेत.

काही भारतीय यूजर्स या संघर्षाकडे रणनीतिक दृष्टीने पाहत आहेत. काहींनी हा भारतासाठी संधी असू शकते असे मत व्यक्त केले आहे. रमजान महिन्यात युद्ध का असा प्रश्न अनेकांनी विचारला आहे. एकूणच लोकांमध्ये चिंता आहे. मोठ्या प्रमाणात युद्ध नको अशी भावना दिसून येत आहे.

पूर्ण युद्ध की मर्यादित संघर्ष

सध्या पूर्ण प्रमाणात ग्राउंड इन्व्हेझन झाल्याची पुष्टी नाही. संघर्ष प्रामुख्याने हवाई हल्ले आणि सीमावर्ती चकमकीपुरता मर्यादित आहे. मात्र ओपन वॉर ही भाषा परिस्थितीची गंभीरता दर्शवते.

जर दोन्ही बाजूंनी कारवाया वाढवल्या तर संघर्ष मोठ्या युद्धात बदलू शकतो. त्यामुळे पुढील काही दिवस अत्यंत महत्त्वाचे आहेत.

पुढे काय होऊ शकते?

दोन्ही देशांवर आंतरराष्ट्रीय दबाव वाढत आहे. संवाद सुरू झाल्यास तणाव कमी होऊ शकतो. अन्यथा एअरस्ट्राइक आणि सीमावर्ती कारवाया वाढू शकतात.

विश्वसनीय स्वतंत्र चौकशी आवश्यक आहे. नागरिकांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न सर्वात महत्त्वाचा आहे. दक्षिण आशियातील स्थैर्य राखण्यासाठी संयम आणि संवाद गरजेचा आहे.

FAQS

हा पूर्ण प्रमाणातील युद्ध आहे का

सध्या पूर्ण प्रमाणातील युद्ध नाही. हवाई हल्ले आणि सीमावर्ती संघर्ष सुरू आहेत.

भारतावर याचा परिणाम होईल का

प्रादेशिक अस्थिरतेमुळे भारतावर अप्रत्यक्ष परिणाम होऊ शकतो.

संघर्ष किती काळ चालू शकतो

हे दोन्ही देशांच्या निर्णयावर अवलंबून आहे. संवाद झाला तर तणाव कमी होऊ शकतो.

निष्कर्ष

पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तान यांच्यातील ओपन वॉर परिस्थिती गंभीर आहे. एअरस्ट्राइक आणि सीमावर्ती संघर्षामुळे दोन्ही देशांमध्ये तणाव वाढला आहे. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर संवादाची मागणी होत आहे.

आता सर्वांचे लक्ष पुढील काही दिवसांवर आहे. संघर्ष कमी होईल की वाढेल हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. दक्षिण आशियातील स्थैर्यासाठी संयम आणि जबाबदार भूमिका आवश्यक आहे.

About Author